Ніва № 43 (3676), 25 кастрычніка 2026 г.

Прышчавыя Герастраты

Міраслаў ГРЫКА

Старанна сціраны са старонак гісторыі ўчынак нейкага Герастрата, шаўца па прафесіі — прытым благога, падпальшчыка храма Артэміды ў Эфесе, які лічыцца адным з сямі цудаў старажытнага свету, тым не менш бессаромна захаваўся ў чалавечай памяці. Сёння гэтую агідную мадэль паводзін пераймаюць прышчавыя асобені з нажамі. Гэта падлеткі, здавалася б, псіхалагічна нармалізаваныя і сацыяльна адаптаваныя, але абцяжараныя тым, што сучасная псіхалогія называе магутным комплексам — комплексам Герастрата. Ён праяўляецца ў асоб, якія патрабуюць пастаяннага адабрэння ад навакольнага асяроддзя і пастаянна займаюцца экстравагантнымі заняткамі, прызначанымі для прыцягнення ўвагі. Нават калі гэта проста пацешкі на чыімсьці пахаванні! Слава ёсць слава. Нават калі яна марная і бессэнсоўная. У выпадку пацешак — толькі лакальная і, магчыма, не вартая намаганняў. Але што, калі б яна мела глабальны ахоп? Такая назойлівая думка можа авалодаць розумамі многіх людзей. Без згоды штучнага інтэлекту, але спасылаючыся на яго, я дам яшчэ адно вызначэнне комплексу Герастрата. Гэта называецца «сіндромам славутасці праз злачынства». Гэты сіндром ахоплівае тых, хто здзяйсняе разбуральныя або жахлівыя ўчынкі выключна... — я працытую штучны інтэлект непасрэдна, хоць і разумею, што гэта няёмкая фармулёўка: ...дзеля «славутасці ўваходу ў гісторыю» — і за гэтым ідуць пераймальныя дзеянні. Забойчы шок-штуршок за штуршком распаўсюджваецца, як тэктанічная (...)


поўны тэкст артыкула ў друкаваным варыянце газеты або праз тыдзень у архіўным выпуску Нівы.PDF