На дарозе страт

Уладзімір ХІЛЬМАНОВІЧ

Трыццаць шэсць гадоў таму, якраз летам 1990 года, была прынята Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Рэспублікі Беларусь. Пракаветная мара некалькіх пакаленняў беларусаў пачала збывацца і напаўняцца рэальнымі справамі і ўвасабленнямі. А 25 жніўня 1991 года Вярхоўны Савет БССР зрабіў наступны лагічны заканадаўчы крок і надаў „Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце БССР” канстытуцыйны статус. Прытым была яшчэ прыпынена дзейнасць Камуністычнай партыі Беларусі. Гэта быў знак часу і патрэба ачышчэння ад палітычнай праказы. Тыя, што жадалі свабоды, нарэшце ўздыхнулі на поўныя грудзі і распрасталі плечы.

Але шлях паслядоўнага развіцця быў нядоўгім. Ужо праз тры гады, у 1994-ым пасля абрання Лукашэнкі першым прэзідэнтам дзяржавы, зноў жа летам, краіна зляцела з каляіны правільнага кірунку на ўзбочыну. Ну а пасля «лакаматыў дзяржаўнасці» развярнулі на сто восемдзесят градусаў і пачалі паступова, але паслядоўна разганяць «назад у СССР». Так ён, скрыгочучы нібы дапатопны іржавы паравоз, атручваючы смуродным дымам паветра і палохаючы ўсіх суседзяў, ужо 32 гады паўзе ў цемрашальскае мінулае. Столькі каштоўнага часу па дарозе страт і аблуднага некрафільскага маршруту. І замест таго, каб гэтым жніўнем святкаваць круглую дату 35-ых угодкаў суверэнітэту, беларусы змушаны бадзяцца па эмігранцкіх сцежках. А тыя, што засталіся на радзіме і каму няма куды падзецца з «падводнага чоўна», слухаюць бясконцыя мантры пра «саюзнае (...)