Стварэнне БССР

Уладзімір АРЛОЎ

Гэтым разам прапаную вам, дарагія юныя чытачы, даведацца, як была абвешчана Беларуская Савецкая Рэспубліка, якая праіснавала больш за семдзесят гадоў. Амаль увесь гэты час яна знаходзілася ў Савецкім Саюзе. Ён хутка стаў працягам Расейскай імперыі, толькі пад іншымі, бальшавіцкімі лозунгамі. Камуністы сцвярджалі, што ў СССР паняволеныя раней народы атрымалі свабоду і самыя шырокія правы для развіцця.

Насамрэч рэспублікі, якія ўваходзілі ў тую велізарную дзяржаву, былі цалкам залежныя ад Масквы. Там прымаліся ўсе важныя рашэнні ў палітыцы, эканоміцы і культуры. Без маскоўскага дазволу і зацвярджэння нельга было ні пабудаваць новы завод, ні выдаць падручнікі для беларускіх школьнікаў. Працуючы ў архівах, я знайшоў дакументы, што ў маскоўскіх кабінетах зацвярджалі нават, уявіце сабе, назвы тартоў, якія рабіліся ў БССР. У адной з тых папер, напрыклад, забаранялася назваць новы торт „Беларускім”. Не спадабалася „старэйшым братам” і назва „Белавежскі”. У пастанове было запісана, што яны „попахивают белорусским национализмом”.

Вось так выглядала беларуская самастойнасць у СССР. Але распавяду вам усё па парадку.

Планы бальшавікоў

Вы ўжо ведаеце, што расейскія камуністы-бальшавікі былі ворагамі нашай незалежнасці. Аднак беларусы ўжо не хацелі, каб іхні лёс вырашаўся Леніным і ягонымі памагатымі. Гэта бачылі іншыя дзяржавы, якія прызналі Беларускую Народную Рэспубліку і пачыналі (...)