Слова пра надзею

Міраслаў ГРЫКА

Мы прызвычаіліся да думкі, што тэлебачанне хлусіць. Сапраўды, яно хлусіла і будзе працягваць хлусіць, бо такі ў яго хлуслівы генатып. Шумерскія барэльефы, выразаныя на гарадскіх сценах, якія ў старажытнасці былі чымсьці сярэднім паміж тэлебачаннем і коміксамі, хлусілі, так бы мовіць, па волі правадыра, які загадаў узняць сваю невялікую перамогу ў нязначнай бітве на вяршыню гары, зробленай са ста тысяч адсечаных галоў пераможаных ворагаў. Лічбы не хлусяць; 15 000 не раўняліся б 100 000. На працягу некалькіх тысяч гадоў яна сілкавала чалавечую фантазію, звяртаючыся да эмоцый і чалавечай схільнасці да фантазіі, ператвараючы саму інфармацыю, на якой яна грунтуецца, у рэч уяўлення. Добрым прыкладам з’яўляецца прапаганда Герэка, якая на працягу некалькіх гадоў усыпляла польскае грамадства ў ілюзорнае пачуццё поспеху і дабрабыту не без згоды большасці грамадзян. Праўду значна цяжэй праглынуць, чым хлусню. Таму інфармацыя, чыстая як сляза, не заплямленая прадузятымі каментарыямі і пададзеная ў натуральным выглядзе мёртвай рыбы можа выклікаць балючыя перашкоды. Але не хвалюйцеся. Гэтак жа, як мала хто пацягнецца да рыбы прама з вады, нават калі яе пададуць на цьмелеўскай талерцы, ніхто не адмовіцца ад той, якую ачысцілі ад лускі, вытрыбушылі і злёгку абсмажылі на масле. Іншымі словамі, і рыбу, і ўсю інфармацыю трэба перапрацаваць. Інфармацыя без каментарыяў, кантэкстуальных спасылак ці светапогляду падобная да мёртвай рыбы. (...)