Ніва № 15 (3022), 13 красавіка 2014 г.

Знайсці айчыну ў слове

Міра ЛУКША

Дом, значыць, дзе ён? Ці можна вярнуцца ў месца, якое мы раз ужо пакінулі? Кажуць, што не. І ў той час дом з’яўляецца месцам, куды заўсёды можна вярнуцца. У гэтай супярэчлівасці прыйдзецца нам правесці сваё жыццё.

Яны з’ехалі. Пакінулі свае першабытныя месцы. У пошуках працы, людзей, прыгод, жыцця, кахання. Сталі жыць у флатах, гостэлях, пакоях, дамах. Часам хтосьці з іх адчуваў, што ўрэшце з’явіўся там, дзе заўжды хацеў быць. Бывала, непрыкметна, адчувалася недзе ў патыліцы — нявыказная, усё ж, думка што ты — не ў сябе. Паяўляецца яна ў дзіўных момантах, ненаўмысна. А можа гэта — спеласць?.. Матэрыяльны свет дазваляе збудаваць пейзаж. Жыццё праз пачуццёвасць здаецца мець цвёрдыя фундаменты. А праз момант можа аказацца, што — зноў валізкі, прастора паміж «з» — «у». І так некаторыя сталі жыць у слове. У няўлоўнасці, некранальнасці, неўспрымальнасці. Быццам на хвіліну. Несвядома. А калі кант чамадана стаў зноў муляць, калі дабытак зноў апынуўся ў камеры захоўвання багажу, аказвалася, што слова зноў прымае іх у поўнай цішы і лагодзе.

Паэт не прадае слоў. Ужо вядома, чаму. Перастаў бы ім быць. А па чым пазнаць, што ўжо ім не ёсць? Не па тым, аб чым ён гаворыць, не па друкаваным у літаратурных часопісах, не па ўзнагародах. Гэта своеасаблівы спосаб адчування. Спантанная дасведчанасць.

Ці можна склікаць паэтаў?

Так. Калі пачуюць яны кліч паэзіі — адкажуць. Паявяцца са сваёй усмешкай, лісткамі з (...)


поўны тэкст артыкула ў друкаваным варыянце газеты або праз тыдзень у архіўным выпуску Нівы.PDF