Ніва № 14 (3021), 6 красавіка 2014 г.

У шырокі свет

Аляксандр ВЯРБІЦКІ

У ранейшай вандроўцы па нашай Беласточчыне апынуўся я ў Пульшах. Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага коратка згадваў пра гэтую вёску: „Pulsy, wieś, pow. bielski gub. grodzieńskiej, gm. Rajsk, kapl. katolicka parafii Wyszki”. Ды і гмінны даведнік падае ненамнога больш звестак пра гэтую вёску. А нарадзіўся ў ёй біскуп Караль Грынявецкі...

Даведнік „Bojownicy kapłani za sprawę Kościoła i Ojczyzny w latach 1861-1915” з 1940 года так пісаў пра яго: „Urodzony w 1841 r., kapłaństwo przyjął w 1867 r., w 1883 r. został biskupem wileńskim, ale zaledwie 2 lata był na tym stanowisku, gdyż rząd rosyjski zesłał go na wygnanie, które przeżył w ciężkich warunkach przez lat 6, ale i po tych latach rząd rosyjski nie zgodził się na powrót jego do stolicy biskupiej w Wilnie. W 1895 r. arcybiskup Hryniewiecki weszedł do Kapituły Lwowskiej w charakterze kanonika, której został kustoszem w 1916 r. Wobec Kościoła i Ojczyzny jest mężem dużej zasługi”.

Чаму расійскія ўлады адправілі біскупа Грынявецкага ў ссылку? Тагачасныя расійскія газеты паведамлялі, што віленскі рымска-каталіцкі архіпастыр забараняе друкаваць па-расійску падручнікі рэлігіі для каталіцкіх дзяцей, якія вучацца ў школах Паўночна-Заходняга краю. Той жа біскуп патрабуе ад вучняў і настаўнікаў рэлігіі весці заняткі па-польску і сцвярджае, што ксяндзам нельга карыстацца ніякімі расійскамоўнымі, бо яны ерэтычныя, кніжкамі без ягонага або папы дазволу. І выставіў (...)


поўны тэкст артыкула ў друкаваным варыянце газеты або праз тыдзень у архіўным выпуску Нівы.PDF