Ніва № 03 (3010), 19 студзеня 2014 г.

Сымон Будны — актуальны?

Аляксандр ВЯРБІЦКІ

Ранейшым часам быў я падаў здагадку, што выдатны беларускі асветнік Сымон Будны можа выводзіцца з Беласточчыны, а дакладней — з мясцовасці Будна каля Ганёндза. Зараз прапаную пазнаёміцца з некаторымі ягонымі выказваннямі, прыведзенымі ў галоўным яго рэлігійна-філасофскім творы Пра найважнейшыя палажэнні хрысціянскай веры, выдадзеным у 1576 годзе, недзе пад ягонае саракапяцідзесяцігоддзе. Калі Катэхізісъ, то естъ наука стародавная хрістіаньская от Светого Пісма для простыхъ людей языка руского, въ пытаніахъ і отказахъ събрана з 1562 года быў напісаны па-беларуску, то ўжо Палажэнні былі напісаны на польскай мове: O przedniejszych wiary chrystyjańskiej artykulech, to jest o Bogu jedynym, o Synu Jego i o Duchu Świętym. Адным з дэвізаў кнігі з’яўляецца цытата з Першага паслання апостала Іаана: „Не кожнай душы верце, але прыглядайцеся, ці ад Бога яна, бо шмат цяпер ілжэпрарокаў з’явілася ў свеце...”.

Чаму Сымон Будны апублікаваў свае Палажэнні? Бо не толькі пра яго, але і пра ягоных аднадумцаў „sprzeciwnicy naszy dziwnie szacują i potworne mnimania o nas sieją. Tu u nas, a zwłaszcza na Litwie, barzo wielki głód na takie uczyciele, którzyby o tych artykulech szczyrą naukę ubogim duszam podawać chcieli. Wszytcy się tam pospolicie cisną, gdzie tłustsza polewka, a gdzie by w łasce i powadze być; rzadki kto za Chrystusem ubogim, urąganie jego niosąc, idzie”. Мала шчырых настаўнікаў, — дадае ён, — таму я гэтыя кнігі (...)


поўны тэкст артыкула ў друкаваным варыянце газеты або праз тыдзень у архіўным выпуску Нівы.PDF