Радзімая вайна

Міраслаў ГРЫКА

«Мы добра выглядаем толькі на сямейных фотаздымках!» — кажа прымаўка. Аднак падкрэсліваю, што гэта не маё асабістае перакананне, хоць я таксама мог бы дадаць некалькі каменьчыкаў у свой агародчык. Але хто не спрачаецца?! Хіба што ў Польшчы мы сварымся часцей, чым у іншых краінах, што, верагодна, з’яўляецца сапсаванай спадчынай несправядлівай геапалітыкі, войнаў, паўстанняў, падзелаў і своеасаблівай сістэмнай падвескай з кансерватыўнымі поглядамі і квазіфеадальнай прэзумпцыяй, якая знішчыла любыя прыкметы грамадскай дынамікі. Карацей кажучы: у той час, як іншыя грамадствы павялічвалі пакаленчы капітал, не толькі эканамічны, але і культурны і прававы, у Польшчы, пакаленне за пакаленнем ён паступова змяншаўся, пакуль не стаў непадзельнай разумовай спадчынай спрэчак аб зямельных участках, спадчыне дзядоў, прэтэнзіях аб нявыплачаным пасагу і, нарэшце, нявыказанай зайздрасці да таго, хто лепшы, хто меў больш, і чаму яны, а не я? Некалькі гадоў таму падчас парламенцкіх дэбатаў два палітычныя антаганісты, Качынскі і Гертых амаль адначасова з’явіліся на парламенцкай трыбуне. Усё гэта запісала тэлебачанне. Спрэчка пра тое, хто з іх, згодна з парламенцкімі працэдурамі, мае права голасу, перарасла ў... сямейную бойку. «Называйце мяне дзядзькам!» — грымеў Гертых. Бо, як ён тлумачыў, яны былі сваякамі, толькі старэйшы Качынскі, з за пакаленчага перапляцення генеалагічных галін, быў маладзейшы за яго, Гертыха.

І вось яны (...)