М як Мара

Міра ЛУКША

Жыла-была жанчына, пра якую ў вёсцы шапталіся толькі ўвечары, калі агні ўжо гаслі, а вецер хадзіў паміж хатамі, як жывая істота.

Яе імя было Марыя. Казалі на яе Мара. Але людзі меркавалі: імя ў яе не галоўнае. Галоўнае — гэта тая літара.

На яе левай далоні з нараджэння выразна віднелася цёмная, амаль чорная літара М. Не як радзімка, не як шрам — быццам нехта акуратна напісаў яе чарнілам, якое не змываецца.

У дзяцінстве Мара часта пыталася ў маці:

— Што гэта значыць?

Маці толькі ціха адказвала:

— Гэта знак. Але пакуль не твой час разумець.

Калі Мара падрасла, пачалі адбывацца дзіўныя рэчы. Яна магла адчуваць, калі нехта хлусіць — проста дакрануўшыся да чалавека той самай далонню. Літара нібыта цяплела, і ў галаве ўзнікала веданне, якое нельга было патлумачыць.

А яшчэ... часам ёй сніліся сны.

У гэтых снах яна стаяла на мяжы паміж двума светамі — цёмным і светлым. І заўсёды нехта без твару шаптаў: «Ты — Мяжа».

З часам людзі пачалі яе баяцца. Хтосьці лічыў, што яна вядзьмарка. Іншыя — што абраная. Але ніхто не ведаў праўды.

Аднойчы ў вёску прыйшоў стары вандроўнік. Ён доўга глядзеў на Мару, а потым папрасіў:

— Пакажы далонь.

Яна паказала.

Ён пабялеў.

— Гэта не проста літара, — сказаў ён. — Гэта ключ. М — значыць Мяжа паміж светамі. Ты можаш адчыніць дзверы... або назаўжды іх закрыць.

— Якія дзверы? — спытала (...)