Ніва № 08 (3641), 22 лютага 2026 г.

Цмок Эдзя

Міраслаў ГРЫКА

Гады таму нейкі цмок па імені Эдзя спяваў у дзіцячай тэлеперадачы: «Kółko graniaste/czterokanciaste./Kółko nam się połamało,/cztery grosze kosztowało./A my wszyscy bęc!». І гэта ўся песня, такая ж дурная, як і абсурдная. Хоць яе мараль была цалкам разумнай: на чатырохвугольных, або квадратных, колах далёка не заедзеш! Нягледзячы на гэта, і сёння няма недахопу ў пераймальніках Эдзі-Цмока. Я не кажу пра дзяцей, якім даводзіцца сунуць палец у электрычную разетку, каб зрабіць правільныя высновы з гэтага непрыемнага досведу. Але вам не трэба саваць палец туды, куды не трэба, каб прадказаць наступствы неразумных эксперыментаў. Усё, што вам трэба зрабіць, гэта прыслухацца да добрай парады. У гэтым кантэксце замест «добрыя» лепш гучала б «асветленыя». Называйце іх як хочаце, бо мала хто іх слухае. Так, і ў гэтым свеце няма недахопу ў шакаваных (токам?) скептыках, або, магчыма, упарта-дурных. Здаецца, колы ў прэзідэнцкім лімузіне замянілі на вуглаватыя. Хто гэта зрабіў і чаму — не мае значэння. Аднак, хутчэй за ўсё, гэта былі альбо «лібікі», альбо «левыя», што для прэзідэнта ў любым выпадку з’яўляецца аксюмаранам. Аксюмаран — гэта нешта накшталт «жывога трупа». Дарэчы, яно паходзіць з грэчаскай мовы, дзе oxis азначае «востры», а moros «дурны», што цалкам раскрывае зародкавы сэнс гэтага паняцця, якое варта разумець як рэзкае, надзвычайнае глупства. Аднак «аксюмараннае» мысленне, верагодна, не перашкаджае спадару прэзідэнту (...)


поўны тэкст артыкула ў друкаваным варыянце газеты або праз тыдзень у архіўным выпуску Нівы.PDF