Ісус — гістарычная Асоба

Міра ЛУКША

Калі сапраўды нарадзіўся Ісус Хрыстос? Дакладная дата невядомая, але большасць гісторыкаў лічыць, што Ісус Хрыстос нарадзіўся прыкладна паміж 6 і 4 гадамі да н.э. Чаму так думаюць? Цар Ірад Вялікі, пры якім, паводле Евангелляў, нарадзіўся Ісус, памёр у 4 г. да н.э. Значыць, нараджэнне мусіла адбыцца раней. Евангелле ад Лукі згадвае перапіс насельніцтва, што таксама стварае храналагічныя цяжкасці і паказвае, што традыцыйны каляндар не зусім дакладны. Наш сучасны каляндар (Anno Domini) быў створаны толькі ў VI стагоддзі манахам Дыянісіем Малым, і ён, верагодна, памыліўся на некалькі гадоў.

25 снежня — гэта царкоўная дата святкавання, а не гістарычна пацверджаны дзень нараджэння. Яна замацавалася пазней па тэалагічных і культурных прычынах. Дык,

Ісус, хутчэй за ўсё, нарадзіўся за некалькі гадоў „да Хрыста” — іронія, але гістарычна абгрунтаваная. А якія ёсць версіі пра пару года — вясной, ці восенню Ён нарадзіўся? Бо ў зімовы час пастухі не маглі трымаць звяроў у пячоры. Найчасцей абмяркоўваюць вясну і восень; зімовая дата лічыцца найменш верагоднай з гістарычнага пункту гледжання.

Дык вясной — сакавік-красавік? Аргументы „за”. У Евангеллі ад Лукі сказана, што пастухі начавалі ў полі са статкамі. У Юдэі гэта звычайна адбывалася вясной або летам, але не ў халодныя і дажджлівыя зімовыя месяцы. Вясна — час ягнення, калі пастухі асабліва пільна сочаць за авечкамі. Клімат: ночы вясной ужо адносна (...)