Ніва № 20 (3549), 19 мая 2024 г.

Парадокс Плутарха

Міраслаў ГРЫКА

Выпадкова я стаў сведкам размовы двух старэнькіх. Яны скардзіліся на моладзь, якая грэбуе старымі звычаямі, непаважліва ставіцца да старэйшых і нават высмейвае іх разгубленасць у свеце новых тэхналогій. Я думаў, што ў сутнасці свет усё яшчэ такі, якім быў у іх маладосці. Змяняецца толькі абалонка, а не схаванае ў ёй ядро — прырода чалавека. У гэтым плане нічога не мяняецца. І на іх лаялі старыя, а калі яшчэ паглыбляцца ў нетры часу, то заўсёды было так, што пакаленне, якое сыходзіць, абуралася пакаленнем, якое ўзыходзіць. Напэўна, я таксама хутка пачну скардзіцца на моладзь. Памятаю, майго бацьку раздражняла тое, што на моладзевым слэнгу яго пакаленне называлі «вапнякамі» — слабакамі. «Як так? Я слабак?! Вы маеце на ўвазе склероз і ўсё такое?!». Яму тады было крыху больш за сорак гадоў, і ён яшчэ адчуваў сябе маладым. Аднак менавіта яму прыйшлося сфармаваць такога «абуха», якім быў я тады, навучыць яго правілам калектыўнага жыцця і змагацца з яго юнацкім бунтам супраць бацькоўскага аўтарытарызму, які неабавязкова быў вынікам непахісных перакананняў, але і практычнага выжывання, стратэгіі больш-менш свядомага канфармізму. Хоць «канфармізм» звычайна выклікае негатыўныя асацыяцыі, яго можна разглядаць як станоўчую каштоўнасць. Трэба толькі адрозніваць здаровы сэнс ад мярзотнага канфармізму. Першы ўстрымліваецца ад імпульсіўнага донкіхоцтва і змагання з усялякімі ветракамі, але ў неабходных сітуацыях адмаўляецца ад (...)


поўны тэкст артыкула ў друкаваным варыянце газеты або праз тыдзень у архіўным выпуску Нівы.PDF